Παραδοσιακά Επαγγέλματα

 Νίσυρος

Νίσυρος, Ντίνος Παπαδέλιας - Λαϊκός τεχνίτης (μουσικά όργανα, ψηφιδωτά, εργαλεία και αντικείμενα της Νισύρου)
Ο Ντίνος Παπαδέλιας γεννήθηκε το 1942. Είναι γιος του Γρηγόρη και της Διονυσίας Παπαδέλια. Είναι ο τρίτος από τα 4 αδέλφια του και τελείωσε την Δ’ Δημοτικού Σχολείου στο Μανδράκι της Νισύρου.

Από πολύ μικρός άρχισε ν’ ασχολείται με το σκάλισμα του ξύλου κάνοντας κουτάλες και μπαστούνια, διακοσμώντας τις λαβές τους με διάφορες παραστάσεις αξιοθαύμαστες για τη συμμετρία, την απλότητα και τη φυσικότητά τους.

Αργότερα άρχισε να κατασκευάζει διάφορα μουσικά όργανα: λύρες κρητικές – ποντιακές, μαντολίνα, μπαγλαμάδες, μπουζούκια και κάθε άλλο όργανο, με τα τελείως πρωτόγονα μέσα φτιάχνονται με τόση μαεστρία και χάρη, που θα τα ζήλευε και σήμερα ο καλύτερος τεχνίτης του είδους... Γιατί πέραν του ότι είναι όργανα που αποδίδουν θαυμάσιο ήχο, το καθένα από αυτά είναι και ένα έργο τέχνης. Η συμμετρία και οι αναλογίες είναι αξιοθαύμαστες. Η διακόσμηση φυσική και ολοζώντανη.

Τα ξύλα που χρησιμοποιούνται είναι η ελιά, μουριά, το μαόνι, η καρυδιά. Το κάθε όργανο, λέει ο κύριος Ντίνος, θέλει και το δικό του ξύλο. Για τη διακόσμηση, πέραν από το σκάλισμα πάνω στο ξύλο, χρησιμοποιεί τα κέρατα των ζώων, που με κατάλληλο ξύσιμο γίνονται επίπεδες πλακίτσες, που θα στολίσουν με πολλή τέχνη και φαντασία τα γύρω και το μπράτσο του οργάνου. Μέχρι σήμερα έχει φτιάξει μερικές δεκάδες τέτοια όργανα, το ένα καλύτερο από το άλλο.

Σήμερα, εκτός των άλλων, κατασκευάζει ψηφιδωτά που στολίζουν σκάλες σπιτιών, αυλές, πλατείες, δρόμους και σκαλοπάτια στο νησί της Νισύρου.
Νίσυρος, Ειρήνη Σακαλή - Παραδοσιακά Γλυκά
Το σαλονάκι μου κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού μετατρέπεται σε ένα μικρό και φιλικό κατάστημα, το οποίο επισκέπτονται ξένοι αλλά και Έλληνες, δημιουργώντας μικρές παρέες που μας κρατάνε συντροφιά στη βεγγέρα μας.

Μας διηγούνται τις εμπειρίες τους από την παραμονή τους στο νησί, αλλά και τις ιστορίες τους... Φεύγοντας, παίρνουν στις αποσκευές τους τα γλυκά κουταλιού που έχω φτιάξει με τα χεράκια μου αλλά και τα παραδοσιακά μας ποτά.

Θα ήθελα αυτή την εικόνα να την έβλεπαν ο παππούς και η γιαγιά μου, που από το 1913 προσπαθούσαν να διαφυλάξουν τις παραδοσιακές συνταγές των γλυκών και των ποτών και να τις μεταφέρουν στις επόμενες γενιές της οικογένειάς μου.

Από το 1992 οπότε και απεβίωσε η μητέρα μου, εγώ και ο σύζυγός μου αναλάβαμε να συνεχίσουμε αυτή την παράδοση. Φτιάξαμε ένα μικρό εργαστήριο δίπλα στο σπίτι μας, όπου δημιουργούμε καθημερινά τα παραδοσιακά προϊόντα που χαρακτηρίζουν το νησί μας. Μόνο με τα χέρια μας και χωρίς να χρησιμοποιούμε συντηρητικά - για την ακρίβεια δεν τα έχουμε δει και ποτέ μας από κοντά - αλλά μόνο ζάχαρη και νερό, φτιάχνουμε γλυκά κουταλιού όπως ντοματάκι, κυδώνι και πορτοκάλι.

Πολλούς τους ξενίζει η ιδέα της ντομάτας σε γλυκό, αλλά από βοτανικής απόψεως η ντομάτα συγκαταλέγεται στα φρούτα. Επίσης, φτιάχνουμε κανέλλαδα, που είναι ένα πολύ δροσιστικό αλλά και χωνευτικό αναψυκτικό.

Επίσης, παρασκευάζουμε και το παραδοσιακό ποτό των νησιών, τη σουμάδα. Η σουμάδα για να γίνει, θέλει πολύ κόπο και μεράκι. Αφού πάρω τα πικραμύγδαλα και τα βράσω, αφαιρώ το φλούδι και τα πολτοποιώ. Οφείλω να ομολογήσω ότι πλέον χρησιμοποιώ λίγο από τη βοήθεια της τεχνολογίας στο συγκεκριμένο σκέλος παρασκευής και διαλύω τα αμύγδαλα στο μπλέντερ, ενώ η γιαγιά μου και η μάνα μου είχαν ένα τεράστιο γουδί όπου καθόντουσαν με το γουδοχέρι και έσπαγαν τον καρπό. Ακολούθως βάζω την αλοιφή σε ένα τουλουπάνι, που το σφίγγω με τα χέρια δυνατά για να βγει ο ζωμός. Μετά από αυτό, το βράζω με ζάχαρη και νερό και αυτό που βγαίνει είναι αυτό το ευγενές και αρωματικό ποτό που το λέμε σουμάδα.

Θεωρώ ότι έχουμε μεγάλη ευθύνη να διατηρούμε τις παραδόσεις μας και να δίνουμε ζωή στα τοπικά προϊόντα.

Σας περιμένουμε στη Νίσυρο.
Να σας τρατάρουμε τα καλούδια μας και να σας δείξουμε τις ομορφιές του νησιού μας.
Νίσυρος, Σεβαστή Σφακιανού- Παραδοσιακές Φορεσιές
Τα ήθη και τα έθιμα, καθώς και κάθε πολιτισμικό στοιχείο, αναβιώνονται και τηρούνται με μοναδικό και ανεκτίμητο τρόπο από τους ομογενείς του εξωτερικού.

Όταν λοιπόν ζούσα με την οικογένειά μου στην Αμερική, η μητέρα μου, που ήταν μοδίστρα, ήθελε να μου μάθει να φτιάχνω Νισύρικες παραδοσιακές στολές. Ήταν πολύ δύσκολο, γιατί δεν υπήρχε κάποιο σχέδιο ή έστω κάποια πρωτότυπη στολή για να αντιγράψω. Ωστόσο έφτιαξα στην κόρη μου, που τότε ήταν τεσσάρων ετών, την πρώτη της παραδοσιακή στολή.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, δανείστηκα μία πολύ παλιά πρωτότυπη στολή και έκανα αντιγραφή σε όλα τα σχέδια που υπήρχαν έως τότε. Δούλεψα πάρα πολλές ώρες για να βγει το κέντημα, το οποίο είναι δύσκολο σε πολλά σημεία της στολής.

Το λευκό ύφασμα, το οποίο είναι Αραχωβίτικο, το αγοράζω από την Αθήνα, ενώ παλαιότερα χρησιμοποιούσαν υφαντό. Το κόκκινο ύφασμα, το οποίο επίσης αγοράζω από την Αθήνα, αντικαταστήθηκε με το λευκό ύφασμα το οποίο οι παλαιοί το έβαφαν με πορφύρα.

Έχω φτιάξει αρκετές γυναικείες παραδοσιακές στολές για τον Δήμο Νισύρου και κάποιες ανδρικές που ονομάζονται «βρακάδες». Σε αυτό το σημείο αξίζει να επισημανθεί ότι στο Δημαρχείο της Νέας Υόρκης υπάρχει η προσθήκη της Νισύρικης Παραδοσιακής Στολής. Συνεχίζω να φτιάχνω στολές, κατόπιν παραγγελίας, σε Συλλόγους του εσωτερικού, του εξωτερικού, καθώς και σε σχολεία, επειδή πιστεύω ότι η παράδοση είναι η ταυτότητα του κάθε τόπου.
Νίσυρος, Σπύρος Σφήκας - Μελισσοκομία
Το όνομά μου είναι Σπύρος Σφήκας και από το 1978 ασκώ το επάγγελμα του μελισσοκόμου. Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, είχα μια ιδιαίτερη σχέση με τα μελίσσια... Ξεκίνησα, μικρό παιδί ακόμα, μαζεύοντας ερασιτεχνικά άγρια μελίσσια του βουνού αρχικά στη Νίσυρο και ύστερα στην Τήλο και στην Αστυπάλαια όπου υπηρέτησα την πατρίδα για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα.

Έχω 60 κυψέλες και το μέλι που παράγω είναι κυρίως από θυμάρι και άνθη ενώ το διαθέτω αρχικά στην Νίσυρο (που μένω μόνιμα τα τελευταία χρόνια), καθώς και στη Ρόδο, Αθήνα και Αμερική. Σήμερα είμαι 75 ετών και δεν έχει περάσει ούτε μία μέρα που να έχω μετανιώσει την απόφασή μου να ασχοληθώ με την μελισσοκομία!
Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για την ευκολία της περιήγησης. Με τη χρήση της αποδέχεστε αυτόματα την χρήση των cookies. Περισσότερα  
Αποδοχή cookies