Παραδοσιακά Επαγγέλματα

 Κουφονήσια

Κουφονήσι, Μιχάλης & Γιάννης Πράσινος - Καραβομαραγκοί
Η έλλειψη νέων καραβομαραγκών στα καρνάγια είναι πλέον συνηθισμένο φαινόμενο... Ήδη οι τεχνικοί που έχουν απομείνει σε αυτή τη δουλειά είναι ελάχιστοι, 3-4 σε όλη την Ελλάδα ενώ καρνάγια υπάρχουν μόνο 4-5. Πλέον τα ξύλινα σκάφη είναι λίγα και αυτό οφείλεται κυρίως στο υψηλό κόστος συντήρησής τους, το οποίο όμως είναι άμεσα συνδεδεμένο με το γεγονός ότι δεν υπάρχουν τεχνίτες. Έτσι λοιπόν τα τελευταία χρόνια τα πλαστικά σκάφη έχουν κατακλύσει τις θάλασσες και έχουν εκτοπίσει το τρεχαντήρι, τη σκούνα και το καραβόσκαρο...

Ο κος Μιχάλης Πράσινος θυμάται, όταν ήταν ακόμη 8 χρονών, να παίρνει τον μικρότερο αδερφό του Γιάννη από το χέρι, μετά το σχολείο και να τρέχουν στο καρνάγιο του κύριου Νικήτα Βάσαλου για να μάθουν πώς χρησιμοποιείται το σκεπάρνι και η ματσόλα, τα δύο βασικά εργαλεία ενός καραβομαραγκού. Τότε ο κυρ-Νικήτας δούλευε και με τον περίφημο τεχνίτη Μανώλη Ψαρρό, ο οποίος έβγαζε τα καλύτερα τρεχαντήρια στην Ελλάδα. «Με αυτόν κάναμε τα πρώτα μας βήματα στο καρνάγιο, αλλά χάρη στη θέληση και στο μεράκι μας γίναμε σωστοί τεχνίτες! Η δουλειά μας δεν μαθαίνεται μέσα από τα βιβλία, απαιτεί χρόνο, υπομονή και επιμονή... Πάνω απ’ όλα όμως, πρέπει να τη ζήσεις», λέει ο κος Πράσινος.

«Με τα χρόνια κατάφερα να νοικιάσω το δικό μου καρνάγιο όπου συνέχισα να επισκευάζω με τον αδερφό μου καΐκια με τον παραδοσιακό τρόπο, χρησιμοποιώντας σκαλωσιές, φαλάγγια, µποτέλια κτλ. Σήμερα, 45 χρόνια μετά, εξακολουθώ να εργάζομαι στο ίδιο καρνάγιο, μόνο που πλέον είναι δικής μας ιδιοκτησίας. Κάθε μέρα βγάζουμε τα σκάφη, τα πλένουμε, τα βάφουμε και επιδιορθώνουμε όλες τους τις ζημιές. Το ξύλο όπως και το καΐκι το βλέπω σαν κάτι ζωντανό... Το νοιάζομαι και το πονάω! Για εμένα τα καΐκια και η θάλασσα είναι ζωή μου και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει...»
Κουφονήσι, Αντώνης Μαύρος - Παραδοσιακός Κτίστης
Ο Αντώναρος (Αντώνης Εμ. Μαύρος) γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στο Πάνω Κουφονήσι των Κυκλάδων. Την τέχνη την μαστορική την έμαθε μόνος του, μελετώντας παλιές πετρόκτιστες κατοικίες, εκκλησιές και ξερολιθιές που υπήρχαν στο νησί.

Οι κατοικίες αυτές σχεδιάστηκαν και χτίστηκαν με κόπο και μεράκι, για να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες των κατοίκων. Τα υλικά δομής προέρχονταν ως επί το πλείστον από τον ίδιο τον τόπο: σκληρό ξύλο της φίδας (είδος κέδρου), πέτρες και κονιάματα, χώμα και ασβέστης, καλάμια και άχυρα. Σήμερα τα κτίσματα αυτά αποτελούν την επιτομή της αρχιτεκτονικής λαϊκής σοφίας.

Οι απλές, γνήσιες και λιτές μορφές αποτέλεσαν την κύρια πηγή έμπνευσής του. Ο Αντώναρος κατανόησε το κρυμμένο μυστικό της αρμονίας τους και με μέτρο το ανθρώπινο σώμα, μετέπλασε και δημιούργησε με νέα και παλιά υλικά, οικοδομήματα παραδοσιακά όπως των προγόνων του. Σχεδίασε και έκτισε με πείσμα και πάθος ισόγεια σπιτάκια, κρυμμένα μέσα σε ολάνθιστους κήπους, με αυλές, στολισμένα με ξερολιθιές και ξυλοδεσιές και με τον καιρό κατάφερε να δημιουργήσει μία ολόκληρη γειτονιά, σαν να υπήρχε πάντοτε στο όμορφο νησί του. Μέσα, χρησιμοποίησε ως κυρίαρχο στοιχείο το ακατέργαστο ξύλο ενώ τα διακόσμησε με κτιστά κρεβάτια, παραθύρες κτιστές σαν εσοχές στους τοίχους, μικρούς χώρους παρασκευής τροφής, παραστιές που απολήγουν είτε σε κυλινδρικούς είτε σε ορθογώνιους φανούς και πανωπόρτια ανοιχτά, έτοιμα να δεχθούν το καλοκαιρινό φως και την θαλασσινή αύρα.

Η καλλιτεχνική διάθεση του Αντώναρου είναι διάχυτη σε όλες τις λεπτομέρειες, από την ποιότητα της τσιμεντοκονίας και τους μοναδικούς χρωματισμούς, έως τα χειροποίητα υλικά και εξαρτήματα τα οποία επιλέχθηκαν σχολαστικά έτσι ώστε το τελικό αποτέλεσμα να αποπνέει μια αίσθηση φιλοξενίας, με τρόπο απλό και ειρηνικό που κυριολεκτικά σε γαληνεύει.

Αποκορύφωμα της καριέρας του είναι η πέτρινη καμαροσκέπαστη εκκλησιά του Αγίου Ελευθερίου, η οποία δεσπόζει στο κέντρο της αυλής του συγκροτήματος. Χτισμένη από λιθάρια, επιλεγμένα ένα-ένα και τοποθετημένα με απόλυτη αρμονία, η εκκλησία του Αγίου Ελευθερίου αποτελεί φόρο τιμής στην μνήμη των γονιών του, τάμα στον ήλιο και τη θάλασσα του Αιγαίου.
Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για την ευκολία της περιήγησης. Με τη χρήση της αποδέχεστε αυτόματα την χρήση των cookies. Περισσότερα  
Αποδοχή cookies