Παραδοσιακά Επαγγέλματα

 Κάλυμνος

Κάλυμνος, Παντελής Γεωργαντής - Σπογγαλιεία

Έμαθα την τέχνη της σπογγαλιείας από τον πατέρα μου όταν πήγαινα ακόμα Γ’ Δημοτικού. Τον θυμάμαι μάλιστα να μας δίνει καραμέλες σε μένα και στα αδέρφια μου για να τον ακολουθήσουμε με τη βαρκούλα του μεσοπέλαγα και να μας διδάξει τα μυστικά του επαγγέλματος.

Από την πρώτη στιγμή αγάπησα το επάγγελμα αυτό, ίσως επειδή το βίωνα καθημερινά μέσα από τον πατέρα μου, τον θείο μου, τα ξαδέρφια μου που ήταν όλοι σφουγγαράδες. Με τα χρόνια έμαθα τις δεξιοτεχνίες του επαγγέλματος, δέθηκα με τη θάλασσα, έζησa από πρώτο χέρι τους κινδύνους της, αλλά ποτέ δεν μου πέρασε από το μυαλό να σταματήσω να βουτάω. Κάποτε, φεύγαμε και 100 καΐκια για να βγάλουμε σφουγγάρια από τις θάλασσες της Αφρικής, του Αιγαίου, της Ιταλίας μέχρι και τις ακτές της Λιβύης για να προμηθεύσουμε όλη την Ευρώπη με τα σφουγγάρια μας.

Σήμερα τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά ... Τα σκάφανδρα και ο λοιπός εξοπλισμός μπορεί να έχουν εκσυγχρονιστεί, ωστόσο η σπογγαλιεία στην Κάλυμνο κινδυνεύει να σβήσει λόγω της εξάπλωσης των πλαστικών υλών αλλά και της αρρώστιας που τα τελευταία χρόνια πλήττει τα σφουγγάρια. Η Κρατική Σχολή Δυτών της Καλύμνου, η μοναδική στο είδος της στην Ελλάδα που παρείχε στους απόφοιτους κρατικό επαγγελματικό δίπλωμα δύτη, έχει κλείσει εδώ και έξι χρόνια με αποτέλεσμα να μην βγαίνουν πια καινούργιοι σφουγγαράδες.

Μια καλή χρονιά για μας θα είναι αν μπορέσουμε να βγάλουμε 5-6 τόνους σφουγγάρια και εάν κάποιοι πάνε μέχρι την Ιταλία, μπορεί η παραγωγή να φτάσει τους 7-8 τόνους. Πολλές φορές όμως, καθώς δεν βρίσκουμε σφουγγάρια, βγάζουμε και κανένα όστρακο για να μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε το μεροκάματό μας.

Στόχος μου είναι να περάσω κι εγώ με τη σειρά μου τις γνώσεις και εμπειρίες που αποκόμισα τόσα χρόνια στα 4 παιδιά μου αλλά και στις καινούργιες γενεές δυτών ώστε να συνεχίσει η σπογγαλιεία να είναι συνώνυμο της Καλύμνου.

Κάλυμνος, Αναστασία Κουτούζη - Παραδοσιακή Υφαντουργία

Στα 61 μου κλείνω 46 χρόνια παραδοσιακής υφαντουργίας με τον αργαλειό μου.

Ξεκίνησα στα 15 μου, μαθαίνοντας με τη γιαγιά μου, αφού οι ανάγκες του σπιτιού ήταν μεγάλες.

Ήμασταν μία οικογένεια με 8 αδέρφια σε ένα νησί με ελάχιστους κατοίκους. Χρόνια φτωχά με πολλές στερήσεις, αλλά με πολλή αγάπη. Επαγγέλματα δύσκολα, όπως η σφουγγαροδουλειά και η αλιεία, σφράγισαν τη ζωή μας. Στα 16 μου παντρεύτηκα και έκανα 5 παιδιά. Ο άντρας μου σφουγγαράς δύτης να ταξιδεύει σε όλη την Ελλάδα και στα παράλια της Βεγγάζης.

Η σχέση μου με τον αργαλειό –που ήταν μία σχέση ανάγκης και επιβίωσης- εξελίχθηκε συνάμα σε μία μεγάλη αγάπη και πηγή έμπνευσης. Όλα αυτά τα χρόνια είναι ζωντανά μέσα μου τα βράδια που υφαίνω στον αργαλειό, όπου ξεδιπλώνονταν μία - μία οι χαρές και οι λύπες.

Το όνειρό μου είναι η επτάχρονη εγγονή μου η Αναστασία, που με επισκέπτεται τα καλοκαίρια από τη Γαλλία, να αγαπήσει τον αργαλειό και να μάθει να υφαίνει και αυτή με τη σειρά της, ώστε να κρατήσει ζωντανή αυτή την αγάπη και να της δώσει συνέχεια.   

Κάλυμνος, Κουκουβά-Μπαϊράμη Θεμελίνα - Νησιώτικα Τσεμπέρια

Η γιορτινή στολή των γυναικών της Καλύμνου είναι από τις απλούστερες, γι' αυτό κι από τις κομψότερες φορεσιές της Δωδεκανήσου.

Το τσεμπέρι είναι το μαντίλι που συνοδεύει την παραδοσιακή γυναικεία νησιώτικη ενδυμασία, το λεγόμενο καβάδι. Ανέκαθεν οι Καλυμνιές φορούσαν και φορούν ακόμα το καθιερωμένο αυτό κάλυμμα της κεφαλής.

Η βιοτεχνία των τσεμπεριών στην Κάλυμνο ήταν πολύ διαδεδομένη παλαιότερα. Έλληνες που κατοικούσαν στον Τσεσμέ της Μικράς Ασίας και σ' άλλες χώρες της Ανατολής, την είχαν μεταφέρει στο νησί. Για πολλά χρόνια τα τσεμπεράδικα της Καλύμνου τροφοδοτούσαν κι άλλα γύρω νησιά με τα πολυποίκιλα κεφαλομάντηλά τους. Η βιοτεχνία αυτή έχασε την πρώτη ακμή της με τον πόλεμο κι έχει καταλήξει σε σπάνια και απλή χειροτεχνία.

Η κυρία Κουκουβά-Μπαϊράμη Θεμελίνα, κάτοικος Καλύμνου, είναι η τελευταία που συνεχίζει την παραγωγή του νησιώτικου τσεμπεριού. Το τσεμπέρι είναι εξολοκλήρου χειροποίητο. Το ειδικό λευκό ύφασμα τεντώνεται σε ξύλινα τελάρα και ακολουθεί το τύπωμα των παραστάσεων, που γίνεται με ξύλινες σφραγίδες (ηλικίας 200 ετών). Το καλό τουλπανένιο τσεμπέρι θεωρείται ως το πιο λουσάτο και είναι διακοσμημένο με λουλούδια και ανθισμένες γλάστρες ή στεφάνια.

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για την ευκολία της περιήγησης. Με τη χρήση της αποδέχεστε αυτόματα την χρήση των cookies. Περισσότερα  
Αποδοχή cookies